آپولو یکی از برجستهترین خدایان اساطیر یونان باستان است؛ خدایی که هم با خورشید و نور پیوند دارد و هم با موسیقی، هنر، درمان و پیشگویی. او از خدایان اُلَمپنشین بهشمار میرفت و در میان یونانیان و رومیان جایگاهی ویژه داشت. آپولو نماد هماهنگی میان زیبایی جسم و فضیلت اخلاقی بود، هرچند در برخی روایتها، چهرهای خشمگین و انتقامجو نیز از خود نشان میداد. در هنر یونان، او اغلب بهصورت جوانی ورزشکار و کامل، با تاجی از برگ بو بر سر، به تصویر کشیده میشد. آپولو فرزند زئوس و لِتو بود و بهعنوان خدای خورشید و روشنایی، نقشی ماندگار و پیچیده در اسطورهها ایفا کرد. فرزند زئوس و برادر دوقلوی آرتِمیس آپولو پسر زئوس و لتو و برادر دوقلوی آرتمیس، الههی شکار، بود. درحالیکه آپولو با خورشید پیوند داشت، آرتمیس الهه ماه بهشمار میرفت و در اساطیر رومی، با نام دیانا شناخته میشد. تولد این دو آسان نبود؛ زیرا هِرا، همسر زئوس، از روی خشم اجازه نمیداد هیچ سرزمینی به لِتو پناه دهد. سرانجام جزیرهی دلِوس (Delos) این مسئولیت را پذیرفت و به همین دلیل، آپولو پیوندی عمیق با این جزیره یافت. خدای خورشید و روشنایی شناختهشدهترین نقش آپولو، خداییِ خورشید و نور است. وظایف او در این زمینه، گاه با هلیوس (Helius)، تجسم خورشید، همپوشانی داشت و حتی در برخی روایتها، هر دو یکی دانسته شدهاند. موی زرینِ آپولو و ارابهی طلاییاش که خورشید را هر روز در آسمان میراند، نماد درخشش و پاکی بودند. به همین دلیل، او را "فوبوس" بهمعنای درخشان و پاک مینامیدند. خدای موسیقی و شعر آپولو خدای موسیقی، آواز و شعر نیز بود. هِرمِس، چنگی به او هدیه داد و آپولو با آن نواختن و خواندن را آموخت. این پیوندِ طبیعی با موسیقی، او را به شخصیتِ الهامبخشِ شعر و هنر بدل کرد. افلاطون باور داشت که لذت انسان از موسیقی و هنر، هدیهای از سوی آپولو است. بااینحال، آپولو به استعداد خود مغرور بود. پیوند با باروری و درمان ویژگیهای خورشیدی آپولو او را با رشد، باروری و درمان مرتبط میکرد. او بهعنوان شفابخش، از انسانها در برابر نیروهای شر و بیماری محافظت میکرد. بااینحال، همان خدایی که شفا میبخشید، میتوانست بیماری و مرگ نیز بفرستد؛ چنانکه در جنگِ تروی (Trojan War)، طاعون را بر سپاه یونان نازل کرد. یونانیان برای دور کردن بلا، آیینهای پاکسازی انجام میدادند و برای آپولو قربانی میکردند. او همچنین پدرِ آسکلِپیوس، خدای پزشکی، بود و اسرار درمان را به او آموخت. خدای پیشگویی و وحی از دوران کهن، آپولو خدای پیشگویی بهشمار میرفت. مهمترین پرستشگاه او در دِلفی قرار داشت؛ جایی که پس از کشتن اژدهای پایتون، مالکِ معبد و نگهبانِ وحی شد. معبد سنگیِ آپولو در دلفی، یکی از مقدسترین مکانهای یونان بود و امروزه نیز ویرانههای آن پابرجاست. بسیاری از داستانهای اساطیری از پیشگوییهای آپولو سخن میگویند که گاه نادرست تعبیر میشد و پیامدهای فاجعهبار بههمراه داشت. جشنهایی که هر چهار سال یکبار در دلفی برگزار میشد، پس از المپیک، از مهمترین جشنهای یونان بودند. چهرهای یکسان در اساطیر یونان و روم برخلاف بسیاری از خدایان یونانی که رومیان نام و ویژگیهای آنان را در افسانههایشان تغییر دادند، آپولو بدون تغییر وارد اساطیر روم شد. او، هم در یونان و هم در روم، همان جایگاه و ویژگیها را حفظ کرد. رومیان برای او معبد ساختند و امپراتور آگوستوس، آپولو را خدای پشتیبانِ خود میدانست و غنایم جنگیاش را به او تقدیم کرد. آپولو خدایی چندوجهی است که نور و هنر، شفا و پیشگویی و حتی عشق و انتقام را در وجود خود جمع کرده است. همین پیچیدگی و توازن، میان زیبایی و قدرت، او را به یکی از ماندگارترین چهرههای اساطیر یونان و روم بدل کرده است.